Palaczom kurczy się mózg
14 grudnia 2023, 09:58Palenie papierosów prowadzi do kurczenia się mózgu, donoszą badacze z Wydziału Medycyny Washington University w St. Louis. Dobra wiadomość jest taka, że rzucenie palenia zapobiega dalszej utracie tkanki mózgowej. Zła zaś, że po zaprzestaniu palenia mózg nie odzyskuje utraconej objętości. Jako że ludzki mózg w sposób naturalny zmniejsza z wiekiem swoją objętość oznacza to, że mózgi palaczy szybciej się starzeją. Odkrycie pozwala wyjaśnić, dlaczego palacze są narażeni na większe ryzyko choroby Alzheimera i spadku zdolności poznawczych z wiekiem.
Kości mamutów w piwnicy na wino. To najważniejsze odkrycie w Austrii od ponad 100 lat
27 maja 2024, 07:51Andreas Pernerstorfer, właściciel winnicy w Gobelsburg w Austrii, remontował piwnicę na wino, gdy dokonał najważniejszego od 100 lat odkrycia w Austrii. Winiarz trafił bowiem na kości, a przysłani przez Federalne Biuro ds. Zabytków specjaliści orzekli, że to kości mamuta z epoki kamienia. Kości leżały w warstwach jedne na drugich, a w przylegającym pomieszczeniu znaleziono kamienne narzędzia, pozostałości po biżuterii i węglu drzewnym.
Gravity Machine pokazała, że pochłanianie CO2 przez oceany nie przebiega tak prosto, jak sądzimy
5 listopada 2024, 13:06Oceany pochłaniają około 26% dwutlenku węgla emitowanego przez człowieka. Są więc niezwykle ważnym czynnikiem zmniejszającym nasz negatywny wpływ na atmosferę. Większość tego węgla – około 70% – wykorzystuje fitoplankton i inne organizmy żywe. Gdy one giną, resztki ich ciał opadają w postaci przypominającej płatki śniegu. Ten zawierający węgiel „śnieg” zalega na dnie, jest przykrywany osadami i pozostaje bezpiecznie zamknięty na bardzo długi czas, nie trafiając z powrotem do atmosfery
Wspaniałe odkrycie na dnie odsłoniętym przez wielką górę lodową w Antarktyce
24 marca 2025, 10:52Ponad dwa miesiące temu, 13 stycznia, od Lodowca Szelfowego Jerzego VI oderwała się góra lodowa A-84 (30x17 km). W tym czasie na pobliskim Morzu Bellingshausena, na pokładzie statku badawczego R/V Falkor (too), przebywał międzynarodowy zespół naukowy. Uczeni postanowili zmienić plany i skorzystać z nadarzającej się okazji, by zbadać odsłonięte dno morskie, do którego ludzkość po raz pierwszy zyskała dostęp. Na miejscu byli już 25 stycznia. To, co znaleźli wprawiło ich w zdumienie.
Bolesne miesiączki w wieku nastoletnim zwiększają ryzyko chronicznego bólu w dorosłości
9 września 2025, 09:43Nastolatki, które podczas miesiączki cierpią na ból o średnim lub silnym natężeniu, są narażone na większe ryzyko występowania w życiu dorosłym bólu chronicznego, w tym bólu występującego poza miednicą, ujawniają naukowcy z University of Oxford. Badania, których wyniki opublikowano na łamach The Lancet Child & Adolescent Health, są pierwszymi na dużą skalę, których celem było sprawdzenie, w jaki sposób bolesne miesiączki w wieku nastoletnim są powiązane z bólami u młodych dorosłych kobiet.
C. albicans powoduje, że czerniak jest bardziej złośliwy. Opisano mechanizm jego działania
5 lutego 2026, 12:01W 2020 roku nowotwory zabiły około 10 milionów ludzi na całym świecie. Specjaliści szacują, że w 13–18 procentach przypadków do pojawienia się nowotworu przyczynia się infekcja mikroorganizmem. Obecnie Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) wymienia 13 onkogennych mikroorganizmów. Są wśród nich bakterie, wirusy i pasożyty. Ostatnie badania wskazują jednak, że również i grzyby mogą mieć działanie onkogenne. A jednym z nich jest Candida albicans, grzyb występujący w ustach, na skórze, w układzie pokarmowym czy pochwie.
Neolityczne polowania na bobry. Nasi przodkowie nosili lepsze ubrania niż sądzimy
6 maja 2026, 11:17Przez powiat Salzland w Saksonii-Anhalt będzie przebiegała nowa linia wysokiego napięcia, a że przechodzi ona przez obszary, na których istniało wiele osad, podjęto tam prace archeologiczne. Naukowcy badali między innymi wyniesienie terenu, które było zasiedlone już w neolicie, a osadnictwo kontynuowano w epoce brązu i żelaza. Wśród typowych znalezisk, jak doły posłupowe, jamy zasobowe, rowy czy pochówki, wyróżniał się jeden obiekt – jama o średnicy około 80 centymetrów gęsto wypełniona kośćmi zwierzęcymi. Już na pierwszy rzut oka archeolodzy zauważyli charakterystyczne zęby bobrów.
Neolityczni łowcy-zbieracze prowadzili świadomą introdukcję ryb do jezior Skandynawii
20 lipca 2026, 11:51Gdy myślimy o rewolucji neolitycznej – momencie, w którym człowiek przestał być biernym uczestnikiem przyrody i zaczął nią świadomie zarządzać – zwykle mamy na myśli uprawę zbóż i hodowlę zwierząt. Badania opublikowane w czasopiśmie Antiquity przez Axela Mjæruma i Ellen K. Friis z Muzeum Historii Kultury Uniwersytetu w Oslo oraz Andreasa J. Kirchhefera z Dendroøkologen i niezależnego badacza Trygve Hesthagena pokazują, że zdolność do przekształcania ekosystemów posiadały już społeczności łowiecko-zbierackie, i to na kilka tysięcy lat przed pojawieniem się rolnictwa w Skandynawii.
Starsi i bystrzejsi
16 czerwca 2006, 12:32Jak sugerują nowe badania, starsi ludzie mogą być lepsi od młodszych w postrzeganiu szczęścia oraz gorsi w wykrywaniu strachu. Odkrycie to potwierdza tezę, że człowiek z wiekiem łagodnieje.
Deszcz wywołuje trzęsienia ziemi
23 października 2006, 10:30Niemieccy geolodzy odkryli, że trzęsienia ziemi mogą być wywoływane... opadami deszczu. Sebastian Hainzl z uniwersytetu w Poczdamie wraz z kolegami szukali przyczyny niewielkich wstrząsów, do których dochodzi w górach Bawarii.
